Zeehonden in Zandvoort: waar je ze ziet en wat je doet als er een op het strand ligt

Je loopt over het strand bij Zandvoort-Zuid en ziet in de verte iets donkers liggen. Een stuk hout, denk je eerst. Dan tilt het zijn kop op. Zeehonden komen ook aan deze kust aan land. Meestal gaat het om een los dier dat even uitrust op het zand.



Is hij ziek? Mag je dichterbij? Moet je iemand bellen? En waar heb je de meeste kans om er een te zien? Hieronder vind je de antwoorden. Ook lees je hoe je op de fiets bij Noordvoort komt, het stille strand waar zeehonden met rust gelaten worden.


Liggen er echt zeehonden op het strand van Zandvoort?

Ja. De meeste zeehonden in Nederland leven in de Waddenzee en in de Zeeuwse delta, maar ze zwemmen grote afstanden en komen langs de hele Hollandse kust aan land. Ook bij Zandvoort gebeurt dat geregeld. Lokale media meldden de afgelopen jaren zeehonden op het strand van Zandvoort-Zuid en richting Bloemendaal. Eén keer lag er zelfs een op de boulevard bij het Palace Hotel. Een zeehondenwachter heeft hem samen met de reddingsbrigade teruggebracht naar het strand.


Een zeehond die op het zand ligt, is meestal gewoon aan het rusten. Volgens zeehondenwachter Bart van der Boom, die hier geregeld wordt opgeroepen, is er negen van de tien keer niets aan de hand. Dat zei hij tegen NH Nieuws. Zeehonden moeten af en toe op het droge liggen. In de Waddenzee doen ze dat op zandplaten die bij eb droogvallen. Hier hebben ze alleen het strand.


Daar zit het probleem. Een strand met wandelaars, honden en fietsers is voor een zeehond geen rustige plek. Daarom liggen de meeste dieren op de stille stukken, zoals ten zuiden van Zandvoort richting Noordwijk.

Evenementenlocaties

Installatie en onderhoud

Knop

Gewone of grijze zeehond: zo zie je het verschil

In Nederland komen twee soorten voor. Je kunt ze allebei bij Zandvoort tegenkomen. Het verschil zie je het makkelijkst aan de kop.



  • Gewone zeehond: een ronde, stompe kop die een beetje aan een hond doet denken. Gevlekte vacht in grijs of bruin. Volwassen dieren wegen 50 tot 150 kilo. De neusgaten staan in een V-vorm.
  • Grijze zeehond: een langere, kegelvormige kop met een rechte snuit. Daarom heet hij ook wel kegelrob. Een mannetje kan meer dan drie meter lang worden en tot 350 kilo wegen, ruim twee keer zo zwaar als de zwaarste gewone zeehond. De neusgaten staan verticaal, als twee streepjes naast elkaar.


Op het strand let je ook op de houding. Een gewone zeehond die ligt te rusten, tilt vaak zijn kop en achterflippers tegelijk op, met zijn lijf gebogen als een banaan. Zeehondenwachters noemen dat de banaanhouding, en het betekent dat het dier zich op zijn gemak voelt.


Zie je in de winter een klein dier met een witte, pluizige vacht? Dan heb je waarschijnlijk een jonge grijze zeehond voor je. Die witte babyvacht houdt warm, maar is niet waterdicht. In de eerste weken kan zo'n jong daarom niet goed zwemmen. Een rustig stuk strand heeft hij dan hard nodig.

Wanneer je de meeste kans hebt

Zeehonden kun je het hele jaar zien, maar er zijn twee periodes waarin er meer langs de kust liggen.


Mei en juni. Dan worden de jongen van de gewone zeehond geboren, vooral in de Waddenzee. Na drie tot vier weken bij hun moeder moeten ze het zelf redden. Jonge zeehonden zwemmen dan soms flinke afstanden. Op een rustig strand komen ze even bij.


Eind november tot januari. Dit is het geboorteseizoen van de grijze zeehond. Volgens Natuurmonumenten worden de meeste jongen tegenwoordig eind november en begin december geboren, eerder dan dertig jaar geleden. Als ze geen moedermelk meer krijgen, trekken ze weg van de zandplaten waar ze geboren zijn. Volgens Ecomare is de kans in die periode relatief groot dat je als strandwandelaar een jonge grijze zeehond tegenkomt.


Ook het tijdstip maakt uit. Nationaal Park Hollandse Duinen raadt aan om vroeg in de ochtend of tegen de schemer te gaan. Dan is het strand het leegst. Ga je in de winter, dan heb je ook overdag vaak kilometers strand voor jezelf.


Een garantie krijg je nooit. Er is geen vaste ligplaats zoals op een zandplaat, en wat er die dag ligt, hangt af van de zee. Zie het als een extraatje bij een strandwandeling. Buiten het seizoen valt er sowieso genoeg te ontdekken. Lees bijvoorbeeld wat je allemaal op het strand vindt na een storm.

Evenementenlocaties

Installatie en onderhoud

Knop

Noordvoort: het stille strand tussen Zandvoort en Noordwijk

De beste plek om in de buurt van Zandvoort een zeehond te zien, is Strandreservaat Noordvoort. Dat is het stuk strand van drie kilometer tussen strandpaal 70 en 73, precies op de grens van Noord- en Zuid-Holland. Het is het eerste strandreservaat van Nederland en werd in 2019 geopend.


Bijzonder aan Noordvoort is dat je hier over de duinen loopt in plaats van over het strand. Bij strandpaal 70 en 73 staan rijen hoge houten palen. Daar stap je van het strand af en loop je verder over de buitenste duinenrij, de zeereep. Dat mag nergens anders in Nederland. Zo blijft het strand zelf rustig voor vogels en voor zeehonden die aan land willen komen.


Langs het pad over de zeereep liggen drie uitkijkpunten. Vanaf de kant van Zandvoort kom je eerst bij het Vizier, ongeveer 400 meter na de palen. Een kilometer verder ligt de Theaterzit, op de provinciegrens. Nog eens 600 meter verder ligt de Juttersplek. Vanaf die punten kijk je van bovenaf over het strand. Zo zie je de dieren zonder dat ze last van je hebben.



Een paar regels die in Noordvoort gelden:

  • Honden moeten aan de lijn, op het strand en op de zeereep.
  • Houd afstand van vogels en zeehonden.
  • Op dit stuk strand mag je niet mountainbiken.
  • Ga liever niet zitten bij de duinvoet of op de zeereep.

Zo fiets je naar Noordvoort

Te voet is Noordvoort ver weg. Vanaf de boulevard bij het centrum (strandpaal 66, vlak bij het station) is het vier kilometer over het strand tot paal 70. Vanaf de zuidpunt van de boulevard is het drie kilometer. En dan moet je die hele afstand ook weer terug.


Op de fiets is het een makkelijk tochtje. Je kunt op twee manieren gaan.

Over het fietspad door de duinen. Aan het duinfietspad tussen Zandvoort en Noordwijk liggen drie fietsenstallingen, elk met een informatiebord. Vanaf zo'n stalling loop je hooguit 250 meter over een verbindingspad naar een van de uitkijkpunten. Wil je wat meer zien, loop dan een rondje langs twee uitkijkpunten en via het fietspad terug naar je fiets. Dat is ongeveer 2,5 kilometer.


Over het strand. Buiten het badseizoen kun je met een fatbike ook over het strand naar het zuiden fietsen. Bij de palenrij bij strandpaal 70 begint het reservaat. Op dat stuk strand mag je niet mountainbiken, dus keer je om. Wil je de zeereep op en vanaf de uitkijkpunten kijken, kies dan de route over het fietspad. Hoe en wanneer fietsen op het zand mag, lees je in ons stuk over fietsen op het strand van Zandvoort.


Welke fiets je neemt, hangt af van de wind. Aan zee waait het bijna altijd. Wie heen wind mee heeft, rijdt terug met tegenwind. Op een e-bike merk je daar weinig van. Kom je zonder fiets? Bij onze fietsverhuur aan de Haltestraat kies je uit stadsfietsen, e-bikes en fatbikes, en we vertellen je bij het ophalen welke route die dag het mooist is.

Evenementenlocaties

Installatie en onderhoud

Knop

Hoeveel afstand je houdt en waarom

De vuistregel is minstens 30 meter. Zeehondenopvang A Seal vergelijkt het met twee stadsbussen achter elkaar. Bij een jong dier houdt A Seal zelfs 50 meter aan.



Een wild dier merkt je eerder op dan je denkt. Kijkt een zeehond telkens jouw kant op of schuift hij richting het water, dan heb je hem al gestoord. Dat kost hem energie, en die heeft hij nodig om aan te sterken. Bij een jong dier is het nog belangrijker. Is de moeder in de buurt, dan durft ze niet terug te komen zolang er mensen of honden bij haar jong staan.

Ook voor jezelf is afstand verstandig. Een zeehond is een roofdier met scherpe tanden. Een dier dat zich bedreigd voelt, kan bijten. Ook kan een zeehond een virus bij zich hebben. Aai een zeehond dus nooit, geef hem geen eten en duw hem niet terug naar zee.


Een foto maken mag, maar zoom dan in vanaf een afstand. Een verrekijker is nog beter. Daarmee zie je veel meer dan met een telefoon, en je hoeft er niet voor dichterbij te komen.


Heeft de zeehond hulp nodig?

Meestal niet. Ligt hij alleen en beweegt hij weinig, dan is hij vaak gewoon aan het uitrusten. Ook een jong dat alleen ligt, is niet per se verlaten. De moeder kan op zee op voedsel uit zijn.


A Seal noemt een paar signalen dat er wel iets mis is:

  • Een jong ligt lang alleen en roept veel.
  • Het dier ziet er mager of verzwakt uit.
  • Je ziet wonden, of het dier zit verstrikt in een net of touw.
  • De zeehond ligt op een onveilige plek, bijvoorbeeld tussen mensen, bij honden of op de boulevard.


Twijfel je? Trek dan zelf geen conclusie en ga ook niet dichterbij om beter te kijken. Bel liever. Een zeehondenwachter beoordeelt of het dier hulp nodig heeft. Die beslissing laat je aan hem over. In februari 2024 vond een wandelaar tussen Zandvoort en Bloemendaal een jonge grijze zeehond die een meterslang net achter zich aan sleepte. Na de melding is het dier geholpen en daarna bij Noordvoort weer vrijgelaten. Zonder die melding was het waarschijnlijk slecht afgelopen.

Evenementenlocaties

Installatie en onderhoud

Knop

Wie je belt en wat er dan gebeurt

Bel bij een zeehond in nood 144, het landelijke nummer van Red een Dier. Na je melding gaat een ervaren zeehondenwachter de situatie bekijken. Op dit stuk kust werken de zeehondenwachters van A Seal, soms samen met de Reddingsbrigade Bloemendaal en Eerste Hulp Bij Zeezoogdieren (EHBZ) uit Noordwijk.


Geef bij het bellen zo precies mogelijk door waar je bent. Noem daarvoor het nummer van de dichtstbijzijnde strandpaal. Die palen staan langs de hele kust en elke paal heeft een eigen nummer. Vertel ook wat je ziet: hoe groot het dier is, of het beweegt, of er wonden zijn.


Soms belt een zeehondenwachter je eerst terug om de plek te controleren. Daarna komt hij kijken. Is het dier gezond en ligt het alleen uit te rusten, dan laat hij het liggen. Soms krijgt het een gekleurde stip, zodat de wachters het later herkennen. Is het ziek of gewond, dan gaat het naar de opvang. Jij hoeft intussen alleen afstand te houden en andere mensen te vragen hetzelfde te doen.


Wat je verder kunt doen, lees je op de pagina Zeehond gevonden? van A Seal.

Met je hond op het strand

In het najaar en de winter zijn er meer honden op het strand. Dat komt doordat honden in Zandvoort van 1 oktober tot 15 april dag en nacht op het strand mogen. Van 15 april tot 1 oktober mag dat alleen 's avonds en 's ochtends vroeg, van 19.00 tot 9.00 uur.


Honden zijn voor zeehonden een van de grootste bronnen van onrust. Een loslopende hond die op een zeehond afrent, jaagt het dier de zee in, ook als het juist moest uitrusten. Andersom loopt ook je hond risico. Volgens A Seal kan een beet van een zeehond voor een hond gevaarlijk zijn.



Zie je in de verte iets liggen, lijn je hond dan meteen aan en loop in een grote boog om het dier heen. In Noordvoort is aanlijnen sowieso verplicht, op het strand en op de zeereep.

Evenementenlocaties

Installatie en onderhoud

Knop

Zeehonden kijken met kinderen

Een echte zeehond in het wild is voor kinderen veel indrukwekkender dan een dier achter glas. Wel helpt het om ze vooraf een paar dingen uit te leggen. Kinderen rennen er graag op af, en dat moet je juist voorkomen.



  • Spreek van tevoren af dat jullie samen kijken en niet dichterbij gaan.
  • Laat ze door een verrekijker kijken. Dan hoeven ze niet dichterbij te gaan om iets te zien.
  • Laat ze speuren: zien ze een ronde kop of een lange? Ligt hij als een banaan?
  • Laat ze zelf het nummer van de dichtstbijzijnde strandpaal opzoeken. Dan weten ze ook meteen wat ze moeten doorgeven als er een keer iets aan de hand is.

Met kleine kinderen is de route over het fietspad het handigst. Je stalt de fiets en het is maar een paar honderd meter lopen naar een uitkijkpunt. Bij ons huur je er een kinderzitje of bakfiets bij.


Zin in iets warms na afloop? Ook in de winter kun je in Zandvoort bij een aantal strandpaviljoens terecht. Welke dat zijn, lees je in ons overzicht van strandtenten die in de winter open zijn.

Handig om mee te nemen

  • Een verrekijker. Het belangrijkste om mee te nemen. Met een verrekijker zie je zelfs de vorm van de neusgaten.
  • Een winddichte jas. Op de zeereep sta je vol in de wind.
  • Een opgeladen telefoon. Om te bellen als een zeehond hulp nodig heeft.
  • Een riem voor je hond. Ook als hij normaal los mag lopen.
  • Iets te drinken en een snack. In Noordvoort staan bewust geen vuilnisbakken. Neem je afval dus weer mee.


Veelgestelde vragen

Wat is de beste tijd om zeehonden te zien bij Zandvoort?

De meeste kans heb je in de winter, van eind november tot januari, als jonge grijze zeehonden langs de kust zwemmen. Ook in het voorjaar en de zomer, na het geboorteseizoen van de gewone zeehond in mei en juni, zie je ze geregeld. Ga vroeg in de ochtend of tegen de schemer, als het strand leeg is.

Waar kun je bij Zandvoort het beste zeehonden zien?

In Strandreservaat Noordvoort, tussen strandpaal 70 en 73, ten zuiden van Zandvoort. Dit stuk strand is een rustgebied voor zeehonden en vogels. Vanaf drie uitkijkpunten op de zeereep kijk je over het strand uit.

Wanneer mag je hond op het strand van Zandvoort?

Honden mogen in Zandvoort van 1 oktober tot 15 april dag en nacht op het strand, en van 15 april tot 1 oktober tussen 19.00 en 9.00 uur. In Strandreservaat Noordvoort moeten honden altijd aan de lijn. Zie je een zeehond liggen, lijn je hond dan ook elders meteen aan.

Wat moet je doen als je een zeehond op het strand ziet?

Blijf minstens 30 meter van het dier vandaan, bij een jong 50 meter. Raak het niet aan en duw het niet terug naar zee. Is het ziek, gewond of verstrikt, bel dan 144 en geef het nummer van de dichtstbijzijnde strandpaal door.

Is een zeehond gevaarlijk?

Een zeehond is een wild roofdier met scherpe tanden. Als hij zich bedreigd voelt, kan hij bijten. Ook kan hij een virus bij zich hebben. Op afstand is hij niet gevaarlijk. Houd vooral honden en kinderen bij hem vandaan.

Kun je met de fiets naar Noordvoort?

Ja. Aan het fietspad door de duinen tussen Zandvoort en Noordwijk liggen drie fietsenstallingen. Vanaf elke stalling loop je hooguit 250 meter naar een uitkijkpunt. Op het strand van het reservaat zelf mag je niet mountainbiken.